Tablet stagneert ook in Nederland

Eén van de opvallende trends uit digiMeter was dat na jaren van sterke groei, de adoptie van tablets lijkt te stagneren in Vlaanderen. In 2015 beschikt 58,3% van de Vlamingen (15 jaar en ouder) over een tablet thuis. Het jaar voordien was dat 55,8%; een stijging van amper 2,5 procentpunt dus, in vergelijking met de stijgingen van 13 tot 15 procentpunten in de jaren daarvoor.

Tablet digimeter stagnating

Evolutie aantal Vlamingen (15+) dat over een tablet beschikt binnen het huishouden (bron: digiMeter 2015)

Volgens Telecompaper is nu ook in Nederland een einde gekomen aan de sterke opmars van tablets. De laatste drie kwartalen van 2015 bleef de adoptie van tablets stabiel op 67%. Begin 2013 was dat nog 33%.

Verder stelt Telecompaper nog dat de tablet in Nederland vooral gebruikt wordt om te surfen op het internet, om te gamen en om sociale media te gebruiken. In Vlaanderen bestaat de top drie uit het lezen van emails, surfen op het internet en sociale media. Gamen op de tablet is wat teruggezakt in Vlaanderen. De smartphone verdringt steeds meer de tablet als platform om mobiele games te spelen.

Apple breekt winst- en omzetrecord,maar voorspelt moeilijk kwartaal

Het kwartaalresultaat van Apple bevat zowel positief als negatief nieuws. Aan de positieve kant breekt Apple zijn eigen records: een omzet van $75,9 miljard (vorig record: $74,6 miljard een jaar eerder), en een winst van $18,4 miljard (vorig record: $18,0 miljard een jaar eerder). Voor de duidelijkheid: in tegenstelling tot de meeste andere bedrijven komt de fiscale kalender van Apple niet overeen met de kalender van de gewone sterveling. Het fiscale jaar 2016 van Apple begon op 27 september 2015; het eerste kwartaal van 2016 liep van 27 september 2015 tot 26 december 2015, en komt dus grosso modo overeen met het laatste kwartaal van kalenderjaar 2015.

Tot daar het goede nieuws. Voor het volgende kwartaal voorspelt Apple voor het eerst in dertien jaar een daling ten opzichte van het jaar ervoor. In het tweede kwartaal van 2016 verwacht Apple een totale omzet van $50 à 53 miljard; het jaar ervoor bedroeg de omzet nog $58 miljoen. De reden hiervoor is dat de iPhone een piek lijkt bereikt te hebben: in het huidige kwartaal werden quasi evenveel iPhones verkocht als in hetzelfde kwartaal een jaar terug, en voor het komende kwartaal voorspelt Apple voor het eerst sinds de lancering van de allereerste iPhone een daling in het aantal verkochte iPhones. Iets wat begin januari al gevreesd werd, toen het gerucht de ronde deed dat Apple zou snoeien in de productie van de iPhone.

Apple sales Y-1 evolution 2016Q1

Eigen grafiek op basis van kwartaalcijfers Apple (http://investor.apple.com/financials.cfm)

Dat betekent niet dat de iPhone minder belangrijk wordt voor Apple. In het eerste kwartaal van het fiscale jaar 2016 zijn er 4% minder Mac-computers verkocht dan in eerste kwartaal het jaar ervoor, en liefst 25% minder iPads. De lancering van de iPad Pro heeft dus niet kunnen zorgen voor een kentering in de dalende verkoopcijfers. Deze dalingen zorgen ervoor dat de iPhone zelfs nog stijgt in het aandeel verkochte toestellen (zonder de Apple Watch en Apple TV mee te rekenen, waarvoor Apple nog steeds geen aparte cijfers communiceert).

Apple sales aandeel product 2016Q1

Eigen grafiek op basis van kwartaalcijfers Apple (http://investor.apple.com/financials.cfm)

Ook in de totale omzet van Apple zien we dat de iPhone veruit de belangrijkste categorie blijft. Dit toont echter aan dat Apple ook afhankelijk blijft van het succes van de iPhone. De voorspelde daling in verkoopcijfers van de iPhone is dan ook slecht nieuws.

Apple omzet aandeel product 2016Q1

Eigen grafiek op basis van kwartaalcijfers Apple (http://investor.apple.com/financials.cfm)

Deze vooruitzichten hebben ervoor gezorgd dat Alphabet (de holding van Google) Apple heeft voorbijgestoken als meest waardevolle bedrijf (op vlak van beurswaarde) van dit moment (Alphabet: $549 miljard, Apple: $534 miljard) , ondanks het feit dat de omzet en winst van Alphabet (respectievelijk $21,3 miljard en $4,9 miljard) verbleken bij de cijfers van Apple ($75,9 miljard omzet en $18,4 miljard winst). Sterker nog: Apple heeft de laatste 3 maanden meer omzet en winst binnengehaald dan Alphabet in een heel jaar.

 

digiMeter (of was het nu digibesitasmeter?)

Naar jaarlijkse gewoonte brengt iMinds het bezit en gebruik van media en technologie in Vlaanderen in kaart via digiMeter. De smartphone geraakt steeds meer ingeburgerd in Vlaanderen: 69% van de Vlaamse populatie (15 jaar en ouder) heeft intussen een smartphone op zaken zelfs bij 65-plussers stelt 1 op 3 een ‘slimme telefoon’ te hebben. Het bezit van tablets lijkt dan weer te stagneren op net geen zes op tien Vlamingen, terwijl het dagelijks gebruik van die tablet te lijden heeft onder het succes van de smartphone. Nieuwe vormen van media, met op kop de zogenaamde over-the-top spelers lijken op dit moment vooral nog bovenop de traditionele media te komen. Netflix komt dus niet meteen in de plaats van de traditionele zenders, maar vormt gewoon een extra, flexibele laag erbovenop. Hetzelfde zien we bij messaging: het dagelijks sturen van sms’en blijft stand houden, terwijl berichtendiensten zoals Facebook Messenger, WhatsApp en Snapchat steeds populairder worden. Die opeenstapeling van traditionele en nieuwe media, op alsmaar meer schermen (8 op 10 heeft minstens 3 types schermen in huis), leidt bij sommigen tot wat je ‘digibesitas’ kunt noemen. Een term die gretig werd opgepikt in de media (zie onder andere De Standaard, De Tijd, Datanews, het VRT journaal en VTM nieuws). In De Afspraak op Canvas ging het over de impact van ‘digibesitas’ op het psychologisch welbevinden. Het Nieuwsblad ging bij collega Tony van Rooij ten rade wat we daar precies kunnen tegen doen. En intussen heeft ook Sociaal Incapabele Michiel (De Ideale Wereld op Canvas) al toegegeven te lijden aan digibesitas.

Update Apple iOS maakt iPad aantrekkelijker voor gebruik in het onderwijs

Apple heeft het onderwijs steeds als één van de belangrijkste markten beschouwd voor de iPad. Toch is de iPad er nooit in geslaagd om de klassen te veroveren. Niet alleen doet het prijskaartje veel scholen grijpen naar goedkopere Androidtablets, maar ook de gebruiksmogelijkheden waren niet op maat van wat leerkrachten en leerlingen verwachten. Een nieuwe update van het iOS besturingssysteem moet alvast aan dat laatste tegemoetkomen. Zo zou het mogelijk zijn om op één tablet meerdere gebruiksprofielen toe te laten, zodat elke leerling kan inloggen op eender welke iPad in de klas. Ook kan de leerkracht gemakkelijker volgen vanop zijn/haar iPad wat elke leerling uitvoert (welke app staat op, wat is er te zien op het scherm), kan de leerkracht vanop zijn/haar iPad apps opstarten of een specifieke pagina van een digitaal boek openen op alle iPads in de klas, en kan de leerkracht beslissen om bepaalde apps tijdelijk te blokkeren op de iPads in de klas. Deze updates zouden enkel beschikbaar zijn voor iPads aangekocht door scholen.

‘Phablets’ nemen steeds groter aandeel in

De kerstperiode betekent al jaren een piek in de verkoop van tablets en smartphones wereldwijd. Flurry Analytics, een team van Yahoo! dat gespecialiseerd is in mobile analytics, analyseerde op basis van data uit meer dan 780.000 apps, welk type toestellen er nieuw geactiveerd werden tijdens de kerstperiode (wat dus een indicatie vormt van welke toestellen er onder de kerstboom terug te vinden waren). Daaruit blijkt dat de ‘medium phones’ (smartphones tussen 3,5” en 4,9”) nog steeds het gros van alle toestellen uitmaken, maar dat het aandeel van ‘phablets’ (smartphones met een schermgrootte tussen 5,0” en 6,9”) erg sterk stijgt. Daarvoor wordt vooral gewezen naar het succes van de iPhone 6Plus, maar opvallend is dat bij Android-devices 50% van alle nieuwe activaties komt van phablet-toestellen.

PhabletsFlurryXmas2015

Mobile media in juli: kwartaalcijfers Apple, rapport BIPT, mobiel betalen en de Apple Watch in Nederland

De maand juli staat meestal gelijk aan komkommertijd (wat soms heel letterlijk wordt genomen), maar toch zijn er enkele opvallende rapporten en berichten verschenen rond mobiele media.

KWARTAALCIJFERS APPLE: “UITSTEKEND IS NIET GOED GENOEG

Apple presenteerde op 21 juli de resultaten voor het derde kwartaal van het fiscale jaar 2015 (wat ongeveer overeenkomt met het tweede kwartaal van 2015; als visionair bedrijf loopt Apple 1 kwartaal voorop ten opzichte van de kalender van gewone stervelingen). Geen spectaculaire cijfers zoals twee kwartalen terug, maar toch resultaten waar elk bedrijf jaloers op zou zijn: een omzet van 49,6 miljard dollar, een nettowinst van 10,7 miljard dollar, 47,5 miljoen iPhones verkocht, en een steeds sterkere voet aan de grond in China. Fenomenaal, maar net dat tikkeltje onder de verwachtingen. Zo gingen analisten ervan uit dat er zo’n 50 miljoen iPhones verkocht gingen zijn. Vraag blijft dan ook of Apple niet té afhankelijk is van de iPhoneverkoop (63% van de omzet van Apple in het derde kwartaal kwam uit verkoop van iPhone). Ook haalt Apple veruit de grootste groei uit China (stijging van 112% ten opzichte van een jaar terug). Apple haalt nu bv al meer omzet uit China dan uit Europa. Maar het valt nog af te wachten of Chinese consumenten (minstens) even snel als in de VS of Europa hun oudere iPhone inruilen als er een nieuwe versie op de markt komt. En of Apple nu niet kwetsbaar wordt als de Chinese economie wat tegensputtert.

De iPad lijkt zijn dalende trend van de voorbije jaren verder te zetten: afgelopen kwartaal werden 10,9 miljoen iPads verkocht, een daling van 13% ten opzichte van het voorgaande kwartaal, en 18% minder dan het jaar voordien.

En de Apple Watch? Apple geeft vooralsnog geen gedetailleerde cijfers vrij. De omzet vanuit verkoop van Apple Watch zit vervat in restcategorie ‘Other Products’, samen met onder andere iPod, Apple TV, Beats Electronics,… Het blijft dus momenteel gissen naar het aantal verkochte Apple Watches. Meeste schattingen komen uit op een 2 à 4 miljoen stuks die verkocht zijn. Daarmee zou Apple wel vlot marktleider zijn binnen dit segment, maar zal het moeilijk worden om aan de voorspellingen van eerder dit jaar te voldoen: uit een rondvraag van Fortune bleken analisten gemiddeld te voorspellen dat er zo’n 22,5 miljoen stuks verkocht zouden zijn tegen het einde van het jaar.

Apple - Kwartaalresultaat 2015 Q3 (% aandeel product in totale omzet)

Apple – Kwartaalresultaat 2015 Q3 (% aandeel product in totale omzet)

 

BIPT: RAPPORT SITUATIE VAN DE ELEKTRONISCHE COMMUNICATIE 2014

Het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie (BIPT) brengt elk jaar een rapport uit over de telecomsector in België. Opvallende vaststelling in het rapport voor 2014 is dat het aantal verzonden sms’en voor het eerst een daling vertoont. In totaal werden er bijna 25 miljard sms’en verstuurd in 2014, wat 1 miljard (of 4%) minder is in vergelijking met 2013. Per actieve simkaart zien we dat er gemiddeld per maand 166 sms-berichten werden verstuurd (daling tov 2013), 105 minuten werd gebeld (status quo), en 160 MB aan mobiele data werd verbruikt (sterke stijging). Die stijging in mobiele data en daling in sms’en zijn een indicatie dat de Belgische consument steeds vaker OTT-berichtendiensten gebruiken, en dat dit ten koste kan gaan van het gebruik van de klassieke sms (al betekent een daling van 4% nog niet meteen dat de sms-markt volledig ingestort is). Dit is trouwens een trend die al in 2011 merkbaar was in Nederland.

Gemiddeld maandelijks verbruik per actieve simkaart

Gemiddeld maandelijks verbruik per actieve simkaart

Verder zien we dat het aantal abonnementen op vaste lijnen stabiel blijft (vaak omdat dit inbegrepen zit in een bundel), terwijl het aantal actieve simkaarten stijgt (vooral door een stijging bij full MVNO’s Telenet en Lycamobile, en stijging bij “Machine to Machine” (M2M) waarbij toestellen/sensoren met elkaar verbonden worden via het mobiele netwerk). Bij de mobiele operatoren blijft het aandeel van Proximus stabiel op 40%, zien we een lichte daling bij Base (van 24,6% naar 23%), een forse daling bij Mobistar (van 27,1% naar 23,1%; Base zit nu dus voor het eerst op hetzelfde niveau als Mobistar), en de full MVNO’s (Telenet en Lycamobile) zien hun aandeel toenemen met bijna 6 procentpunten (van 7,8% naar 13,7%).

Overzicht marktaandelen mobiele operatoren

Overzicht marktaandelen mobiele operatoren

 

MOBILE PAY

Mobiel betalen vertoont heel wat gelijkenissen met technologieën als smartwatches en concepten als Internet of Things: iedereen beseft dat dit belangrijk is, iedereen gaat ervan uit dat dit de toekomst is, iedereen denkt aan tal van toepassingen en voordelen, maar de échte ‘boom’ laat wat op zich wachten.

Als je het hebt over mobiel betalen, denken de meesten spontaan aan één naam: Apple Pay. Tot nu toe was betalen met Apple Pay enkel mogelijk in de VS, maar sinds deze maand heeft Apple dit betalingssysteem ook uitgerold in het Verenigd Koninkrijk. Een voordeel voor Apple is alvast dat in de UK het contactloos betalen al sterk ingeburgerd is, in tegenstelling tot de meeste andere landen.

Apple Pay gelanceerd in Verenigd Koninkrijk (bron afbeelding: http://www.macworld.co.uk)

Apple Pay gelanceerd in Verenigd Koninkrijk (bron afbeelding: macworld.co.uk)

Volgens een enquête bij 2.221 respondenten uit de VS, denkt zo’n 43% dat betalen via smartphone nooit het betalen met cash zal vervangen bij de meeste verrichtingen. Daartegenover staat dat 26% ervan overtuigd is dat binnen de 5 jaar mobile betalen zoals bij Apple Pay het cash betalen grotendeels zal verdrongen hebben.
Bij betalen met kaart zien de respondenten dan wel dat betalen met smartphone een alternatief kan zijn: 30% denkt dat binnen de 5 jaar het betalen met bankkaart grotendeels vervangen zal zijn door mobiel betalen, terwijl 37% denkt dat dat nooit zal gebeuren.

Attitude ten opzichte van mobiel betalen in de VS (bron: statista.com)

Attitude ten opzichte van mobiel betalen in de VS (bron: statista.com)

 

In het rapport “Smart Device, Smart Pay” van Deloitte University Press wordt een beeld geschetst van het ecosysteem in het mobiel betalen in een verkooppunt (‘Mobile Payment at Point-of-Sales’, of kortweg ‘mPay-at-POS’). Het gebruik van mPay-at-POS begint stilaan voet aan de grond te krijgen bij handelaars waar de gemiddelde kost per aankoop relatief laag is (bv in koffiebars), maar wordt nog weinig gebruikt in winkels waar die transactiekosten hoger liggen (bv in supermarkten en andere grotere retailers). De auteurs gaan na wat de drijfveren en drempels zijn om mPay-at-POS te implementeren bij retailers, welke belangrijke voordelen mPay-at-POS oplevert voor zowel consumenten als handelaars, en waar de tussenpersonen in deze schakel moeten op focussen om mPay-at-POS meer ingeburgerd te maken.

Deloitte University Press, "Smart Device, Smart Pay"

Deloitte University Press, “Smart Device, Smart Pay”

 

APPLE WATCH BESCHIKBAAR IN NEDERLAND

Op 17 juli kwam de Apple Watch uit in Nederland. Net als in andere landen is het enthousiasme eerder lauw: de apps staan nog niet helemaal op punt, en het doorsturen van info vanop iPhone naar de Apple Watch verloopt nogal traag. Wel komt Apple in september met een update van de besturingssoftware uit, zodat je apps ook ‘native’ op de watch kunt draaien (zonder dat die dus constant gestreamd moeten worden vanop de iPhone). Met die update zal het ook mogelijk zijn om video te laten afspelen op de watch (al is dat niet evident: niet alleen omwille van het kleine scherm, maar ook omdat dat erg belastend is voor de batterij). Waar dan wel momenteel de meerwaarde ligt, is in de notificaties die je kunt laten verschijnen. Maar of dat voldoende is om te verantwoorden dat je naast een dure iPhone nu ook nog minstens 419 euro moet neertellen voor een Apple Watch, valt te betwijfelen. De Apple Watch is trouwens duurder in Nederland (vanaf 419 euro) dan in bijvoorbeeld Frankrijk en Duitsland (vanaf 399 euro). Verder wordt in het artikel van NRCQ ook de vergelijking gemaakt met Android Wear. Wereldwijd zouden er momenteel zo’n 720.000 horloges verkocht zijn in 2014 die op Android draaien. Dat maakt ongeveer 16% van de in totaal 4,6 miljoen verscheepte smartwatches, dat sowieso in het niets valt met de ruim 1 miljard Android-smartphones die in dezelfde periode verkocht zijn. En verder wordt ook de evolutie van Pebble van dichterbij bekeken.

Bron afbeelding: iphoned.nl

Bron afbeelding: iphoned.nl

EN VERDER…

Apps van sociale netwerksites zoals Facebook, Twitter en Pinterest hebben ze al, nu plant ook Google om ze toe te voegen aan de mobiele zoekresultaten: de betaalknop. Daarmee kan de gebruiker een product dat bv in een advertentie te zien is, snel en gemakkelijk aankopen zonder de app te moeten verlaten. Dat zou de drempel tot het mobiel aankopen van een product moeten verlagen, doordat de gebruiker niet meer heen en weer geslingerd wordt tussen verschillende platformen.

Google Buy Button (bron afbeelding: Techcrunch.com)

Google Buy Button (bron afbeelding: Techcrunch.com)

Apple lanceert in september een update van de iPhone 6 (iPhone 6S). De grootste verwachte wijziging is het implementeren van de ‘Force Touchscreen’-technologie, die ook al in de Apple Watch en de nieuwste Macbook ingewerkt zit. Die technologie registreert de kracht waarmee je drukt op een touchscreen, zodat hard drukken een andere actie triggert dan een lichte aanraking. Ook de camera en andere interne componenten zijn verbeterd. Voor de liefhebbers: de iPhone 6S zou ook in het roze of rosé-goud beschikbaar zijn.Apple gelooft alvast dat het een succes wordt: volgens The Wall Street Journal wil Apple 85 tot 90 miljoen exemplaren bestellen, wat een record is.

In een blogpost van Marketingfacts staan een aantal statistieken rond mobile opgelijst (zowel wereldwijd als meer specifiek voor Nederland). Zo zien we dat in Nederland de penetratie van smartphones intussen gestegen is naar 81%, Samsung (43%) marktleider blijft vóór Apple (25%), en dat 65-plussers de hoogste stijging in smartphonebezit kennen.
Wereldwijd zien we dat ruim driekwart van de smartphones op Android draaien. In een sterke Q4 2014 heeft Apple ook voor het eerst sinds eind 2011 quasi evenveel smartphones verkocht als Samsung (al rapporteert IDC dat Samsung in 2015 opnieuw een kloofje zou hebben geslagen ten opzichte van Apple). Voorts zien we dat Google Play nog steeds meer app-downloads telt dan iOS App Store, maar naar omzet toe liggen de verhoudingen net omgekeerd.

In het rapport Senioren en digitalisering” door Telecompaper vonden de onderzoekers dat 46% (of zo’n 500.000) van de 75-plussers in Nederland geen internetverbinding heeft thuis. Terwijl slechts 13% van hen een smartphone bezit (terwijl de algemene penetratie rond de 80% zit in Nederland), heeft 26% wel een tablet in huis. De onderzoekers besluiten met de stelling dat ouderen weliswaar een groeimarkt zijn voor telecom, maar dat het verre van evident is om hen mee te krijgen in het digitale verhaal. Vooral omdat ze aangeven veel hulp nodig te hebben (van familie of andere kennissen) bij het gebruiken van internet, TV en telecom, en dat dat ze vooral een gebrek aan vaardigheden inroepen als reden waarom ze weinig of geen gebruik maken van het internet. In totaal namen bijna 600 mensen deel. Opvallend bij deze studie is dat niet de 75-plussers zelf werden bevraagd, maar wel hun (klein)kinderen.

Bron afbeelding: Telegraph.co.uk

Bron afbeelding: Telegraph.co.uk

Vergeet de iPhone; de grootste hype van de laatste jaren op smartphonegebied is het Chinese OnePlus, dat een ‘high-end’ toestel aanbiedt tegen een erg lage prijs. Die hype wordt ook gevoed doordat je het toestel niet zomaar kunt kopen, maar dat je een uitnodiging (een ‘invite’) moet krijgen om het toestel te kunnen kopen.
Voor de net gelanceerde opvolger voor de “OnePlus One”, die toepasselijk “OnePlus Two” heet, blijft het bedrijf trouw aan dat principe van invites. Je kunt een invite krijgen van iemand die een toestel gekocht heeft, of via wedstrijden/promoties die OnePlus organiseert. Bovendien kun je je inschrijven op de reservelijst: als iemand zijn of haar uitnodiging niet verzilverd, kun je dan in diens plaats een invite krijgen. Zo’n 7 uur na de lancering hadden al ongeveer 420.000 mensen zich ingeschreven op die reservelijst.
Uiterlijk zijn er geen al te grote verschillen met zijn voorganger. Wat wel nieuw is, is dat er nu een fingerprint-sensor is ingebouwd (waarmee je bv je smartphone kunt ontgrendelen). Ook kun je twee simkaarten (‘dualsim’) invoegen in je smartphone. De 4G-verbinding heeft ook een update gekregen, en zou nu wereldwijd probleemloos moeten werken (wat met de one niet het geval was). Opvallend is dat OnePlus NFC overboord heeft gegooid, “omdat niemand dat gebruikt”.
O ja, ook de prijs heeft een update gekregen. De OnePlus One kostte nog 269 euro voor opslag van 16GB, en 299 euro voor 64GB. De OnePlus Two kost 339 euro voor 16 GB, en 399 voor 64 GB.

Vergelijking OnePlus One vs OnePlus Two (Bron: Tweakers.net)

Vergelijking OnePlus One vs OnePlus Two (Bron: Tweakers.net)

Rapport AdLit: Mediagebruik bij minderjarigen

AdLit*, een onderzoeksproject rond reclamewijsheid, heeft een eerste rapport uitgebracht. Vanuit wetenschappelijke literatuur en rapporten zoals Apestaartjaren, digiMeter, Iene Miene Media (Nederland) en Common Sense Media (VS) wordt een overzicht gemaakt van mediagebruik bij kinderen en jongeren. Dit rapport vormt een onontbeerlijk startpunt voor AdLit, omdat je eerst moet weten hoe en welke media kinderen en jongeren gebruiken, vooraleer je een inzicht kunt verwerven in hoe minderjarigen omgaan met advertenties op die platformen.

Het eerste deel schetst een globaal beeld van mediagebruik bij kinderen en jongeren. Zo zien we dat kinderen en vooral jongeren nog wel positief staan tegenover kranten en tijdschriften, maar dat ze steeds vaker de digitale versies ervan consumeren. Toch zegt 1 op de 8 kinderen (tussen 9 en 12 jaar) dat ze dagelijks een papieren krant en/of (kinder)tijdschrift lezen, bij jongeren is dat 1 op 4. Dit geeft al aan dat de leesfrequentie van kranten en tijdschriften toeneemt met de leeftijd van kinderen/jongeren, een belangrijke bevinding om onderzoek rond reclamewijsheid op te zetten.

 

Leesfrequentie geschreven pers bij kinderen en jongeren (bron: Het mediabezit en –gebruik bij minderjarigen anno 2014 - rapport in kader van AdLit SBO)

Leesfrequentie geschreven pers bij kinderen en jongeren
(bron: Het mediabezit en –gebruik bij minderjarigen anno 2014 – rapport in kader van AdLit SBO)

Consumptie van radio bij kinderen en jongeren blijft stabiel. Net als bij geschreven pers ligt de frequentie waarop kinderen en jongeren luisteren naar de radio lager dan het gebruik van internet of het kijken naar televisie, maar toch zien we dat radio populair blijft bij minderjarigen, zeker in vergelijking met anderen landen. Als we dieper kijken in de resultaten van digiMeter 2014, dan valt op dat het luisteren naar de radio vrij stabiel blijft over alle leeftijdsgroepen heen (met toch een piek tussen 20 en 49 jaar), terwijl er een sterke relatie is tussen leeftijd en het consumeren van online muziek via kanalen als Spotify, YouTube en iTunes (hoe jonger, hoe populairder online muziekkanalen zijn). Bij de jongste groep in de digiMeter-studie (15-19 jaar) zien we zelfs dat de online muziekkanalen populairder zijn dan de traditionele radiostations.

DigiMeter 2014 - Gebruik radio en online muziek per leeftijd (Bron: digiMeter 2014 - www.iMinds.be/digiMeter)

DigiMeter 2014 – Gebruik radio en online muziek per leeftijd
(Bron: digiMeter 2014 – www.iMinds.be/digiMeter)

Televisie blijft enorm populair bij kinderen en jongeren, zeker als je ook internetvideo mee in rekening brengt. Het klassieke televisietoestel en lineaire programmering blijft de ruggengraat voor televisieconsumptie bij jongeren, maar daar bovenop komt een steeds grotere laag van alternatieve vormen van televisieconsumptie. Niet alleen het aantal vormen neemt toe (uitgesteld kijken, video on demand (bijvoorbeeld Netflix), user generated content (bijvoorbeeld YouTube),…), maar ook de toestellen waarop audiovisuele media worden bekeken is sterk uitgebreid (smart TV, laptop, smartphone, tablet, mediastreamers zoals Apple TV en Google Chromecast om internetvideo te streamen op je televisietoestel,…).

Internet neemt een steeds belangrijker plaats in bij kinderen en jongeren. Zelfs bij kinderen van 3-4 jaar blijkt 7 op 10 al online actief te zijn (vaak voor het bekijken van videoclips). Naarmate ze ouder worden komen daar andere activiteiten bovenop zoals het spelen van (educatieve) games, het opzoeken van informatie (bijvoorbeeld bij het maken van huiswerk) en het aangaan van sociale contacten via sociale media en chat/messaging.

Twee toestellen die voor kinderen en jongeren nauw samenhangen met de opmars van digitale media zijn de smartphone en de tablet. Mobiele telefoons kennen een scharnierpunt rond 12 jaar (de start aan de middelbare school blijk voor 41% ook de leeftijd te zijn waarop ze voor het eerst een mobiele telefoon kregen). Messaging apps zoals Facebook Messenger en Snapchat kennen een breed gebruik onder jongeren. Uit digiMeter bleek bijvoorbeeld dat bij jongeren tussen 15 en 19 jaar die een smartphone bezitten, het sturen van berichten via OTT-messaging apps intussen bijna even populair is als het sturen van klassieke SMS’en (met Facebook Messenger en Snapchat als populairste apps).

digiMeter 2014 - Dagelijks gebruik messaging en telefonie op smartphone

digiMeter 2014 – Dagelijks gebruik messaging en telefonie op smartphone

 

De tablet is dan weer een toestel dat erg toegankelijk is voor kleine kinderen. Voor volwassenen is het vaak onvoorstelbaar hoe snel kinderen vaardigheden aanleren om een tablet te bedienen. In het AdLit-rapport wordt een studie door ‘Mijn Kind Online’ aangehaald, dat een vergelijking maakt met een prentenboek:

Vanwaar die enorme populariteit van de tablet bij jonge kinderen? Het succes heeft wellicht niet enkel te maken met het feit dat tablets vlotjes in het bereik van kinderhanden liggen in de vele huishoudens. De belangrijkste reden, zoals uiteengezet in een rapport van Mijn Kind Online (2011), is de aansluiting van tablets bij de leefwereld van kinderen. Een tablet zou net als een (prenten)boekje zijn, waar niet zo snel op vastgelopen kan worden als op een pc met een muis: navigeren kan met de vingers op het scherm (‘swipen’), en terugkeren naar het beginscherm kan doorgaans via een grote centrale (fysieke) knop op het toestel. Op die manier wordt ook de aandacht langer vastgehouden. Het gaat echter ook veel verder dan slechts een ‘(prenten)boekje’: de tablet biedt namelijk veel interactieve mogelijkheden aan die goed aansluiten bij de experimenteerdrang van kleine kinderen en waarvoor ze telkens beloond worden met nieuwe dingen (Mijn Kind Online, 2011).

Uit dit eerste rapport blijkt dat leeftijd een bepalende factor is in het mediagebruik van minderjarigen. Dat is echter niet de enige factor. Ook de sociaal-economische status (SES) van het gezin speelt een erg belangrijke rol in het mediagebruik van minderjarigen. Het tweede deel van het rapport gaat daar dieper op in. Belangrijkste conclusie is daar dat de digitale kloof nog niet gedicht is. Kinderen en jongeren uit gezinnen met lagere SES hebben beperktere toegang tot digitale media (minder toestellen ter beschikking, en vaak van mindere kwaliteit), en bovendien blijkt dat ouders uit lage SES-gezinnen minder vertrouwen hebben in het internet als medium, en vaak ook de vaardigheden missen om er mee om te gaan. Sociaal-economische Status is dus zeker, naast leeftijd, een belangrijk concept dat meegenomen dient te worden in het verdere AdLit-project.

* AdLit is een SBO onderzoeksproject waaraan verschillende onderzoeksgroepen uit Vlaamse universiteiten meewerken. Voor Universiteit Gent zijn onderzoeksgroepen CEPEC, Onderwijskunde en CJS verbonden aan het project. Bij Universiteit Antwerpen zijn onderzoekers uit MIOS en Marketing betrokken. Ten slotte werken ook CEMESO (VUB) en ICRI (KU Leuven) mee aan het AdLit project.

 

iPhone 6 stuwt Apple naar fenomenale kwartaalcijfers

Apple heeft een recordkwartaal achter de rug. Het voorbije kwartaal heeft Apple een winst gemaakt van maar liefst 18 miljard dollar. Dit is niet alleen een record voor Apple zelf. Wereldwijd is dit het beste kwartaalcijfer dat een bedrijf ooit heeft voorgelegd. Het vorige record stond op naam van het Russische Gazprom, dat eind augustus 2011 een kwartaalwinst rapporteerde van 16,2 miljard dollar.  Sommige bronnen suggereren dat het record op naam staat van de Amerikaanse hypotheekverlener Fannie Mae (winst van 58,7 miljard dollar in het eerste kwartaal van 2013), maar dit komt hoofdzakelijk door een eenmalige inbreng van een belastingsvoordeel van 50,6 miljard dollar vanuit achterstallige hypotheken opgelopen tijdens de vastgoedcrisis in de VS. Dit fenomenaal resultaat heeft Apple te danken aan het succes van iPhone 6. De iPhone 6 was al van bij de lancering een gigantische hit. Na amper 3 dagen werden 10 miljoen exemplaren verkocht.  Uiteindelijk verkocht Apple 74,5 miljoen iPhones in het eerste kwartaal van het fiscale jaar 2015*. Een absoluut record, en maar liefst 46% hoger dan hetzelfde kwartaal een jaar terug (wat op dat moment ook een recordkwartaal was voor de iPhone).

Apple - eenheden verkocht (uitgedrukt in miljoenen) Bron: TechCrunch (http://techcrunch.com/2015/01/27/apple-q1-2015/)

Apple – eenheden verkocht (uitgedrukt in miljoenen)
Bron: TechCrunch (http://techcrunch.com/2015/01/27/apple-q1-2015/)

De verkoop van iPads heeft niet dezelfde boost meegekregen in het afgelopen kwartaal. Integendeel, het aantal verkochte iPads ligt 18% lager dan een jaar terug (21,4 miljoen exemplaren in het afgelopen kwartaal, ten opzichte van 26,0 miljoen exemplaren het jaar voordien). De resultaten van Apple worden dus steeds afhankelijker van het succes van de iPhone. Maar liefst 69% van de omzet in het afgelopen kwartaal kwam vanuit de verkoop van iPhones. Een jaar terug was dat nog 56%.

Apple - Omzet  per fiscaal kwartaal - Aandelen per product Gebaseerd op http://images.apple.com/pr/pdf/q1fy15datasum.pdf

Apple – Omzet per fiscaal kwartaal – Aandelen per product
Gebaseerd op http://images.apple.com/pr/pdf/q1fy15datasum.pdf

Opvallend is ook dat Apple een stevige voet aan de grond krijgt in China. Traditioneel kiest de Chinese consument voor goedkope (en vaak Chinese) merken zoals Huawei of Xiaomi. Afgelopen kwartaal was echter het eerste kwartaal waarin de iPhone het meest verkochte toestel was in China. 22% van de omzet van Apple komt vanuit China, een jaar terug was dat 16%. Een productopsplitsing per regio werd niet meegegeven, maar  als we volgens Forbes kijken naar het aantal verscheepte iPhones, zou  het aandeel van China (36%) nu zelfs hoger liggen dan het aandeel van de VS (24%).

Apple - Omzet per fiscaal kwartaal - Aandelen per product Gebaseerd op http://images.apple.com/pr/pdf/q1fy15datasum.pdf

Apple – Omzet per fiscaal kwartaal – Aandelen per product
Gebaseerd op http://images.apple.com/pr/pdf/q1fy15datasum.pdf

Deze kwartaalcijfers overtreffen grandioos de verwachtingen van de analisten. Velen dachten dat het voor Apple, een bedrijf dat steevast uitpakt met hoge omzet- en verkoopscijfers, steeds moeilijker wordt om daar nog significant boven te gaan (de zogenaamde ‘Wet van de grote getallen‘). Met een omzet die 30% gestegen is ten opzichte van een jaar geleden, een winst die in dezelfde periode gestegen is met 38%, het aantal verkochte iPhones dat met 46% is toegenomen, en de omzet vanuit de verkoop van die smartphones die 57% hoger lag dan een jaar terug, neemt Apple een loopje met die theorie.

Apple - Omzet per fiscaal kwartaal - Factsheet Bron:  http://images.apple.com/pr/pdf/q1fy15datasum.pdf

Apple – Omzet per fiscaal kwartaal – Factsheet
Bron: http://images.apple.com/pr/pdf/q1fy15datasum.pdf

Terloops kondigde Apple ook aan dat de Apple Watch pas in april zal uitkomen (en niet in maart, zoals algemeen werd aangenomen). Het gebeurt zelden dat Apple ruim op voorhand de lanceringsdatum bekend maakt, maar in dit geval zijn er volgens TechCrunch een aantal voordelen aan verbonden. Ten eerste ontwijkt Apple de ontgoocheling als er in maart nog geen spoor is van de Apple Watch, ten tweede hebben ontwikkelaars nu een concrete deadline om hun app voor de Apple Watch op punt te hebben, en ten derde heeft het geen zin dat Apple een sluier van geheimzinnigheid over de Apple watch spreidt (zoals het dat gewoonlijk doet bij nieuwe releases), aangezien die watch al is voorgesteld op 9 september 2014, en er al hoge verwachtingen geschept zijn. Jammer genoeg zal het de eerste maanden moeilijk zijn om de verkoopcijfers van de Apple Watch te analyseren, aangezien Apple al vrij snel te kennen heeft gegeven dat de Apple Watch gewoon zal opgenomen worden in de categorie ‘Other products’. *Apple communiceert steeds resultaten volgens de kalender van hun fiscale jaar. Het fiscale jaar 2015 begint voor Apple op 28 september 2014, en eindigt op 26 september 2015. Het eerste kwartaal van het fiscale jaar 2015 loopt van 28 september 2014 tot 27 december 2014, wat ongeveer overeenkomt met het vierde kwartaal van het kalenderjaar 2014.

De opmars van mobiele media in Vlaanderen: een kijk op leeftijdsverschillen

In 2014 lijken de meeste technologieën en mediadiensten een punt van saturatie te hebben bereikt, en zien we weinig grote veranderingen in vergelijking met vorig jaar. Met uitzondering van smartphones en tablets, waar we wel nog een sterke groei zien.

Dat is een van de bevindingen uit iMinds digiMeter 2014, de jaarlijkse studie over bezit en gebruik van media en ICT in Vlaanderen. Maar zit die groei voornamelijk nog bij de jongere segmenten, of zien we dat steeds meer Vlamingen uit oudere generaties een smartphone of tablet gebruiken? En zijn zowel smartphones als tablets vooral populair bij de jongere generaties, of bereiken beide toestellen een andere doelgroep?

Steeds meer Vlamingen ruilen hun ‘gewone’ mobiele telefoon in voor een smartphone. 57% van de Vlamingen heeft een smartphone (een stijging van 10 procentpunt ten opzichte van vorig jaar). Hiermee zijn er voor het eerst meer Vlamingen met een smartphone dan met een gewone mobiele telefoon (dat zakt naar 53% van de Vlamingen). Hoewel de adoptie van smartphones sterk is gestegen, is er nog een achterstand als we vergelijken met landen zoals Duitsland (67%), Frankrijk (67%), VS (71%), Nederland (72%) en het Verenigd Koninkrijk (75%).
De adoptie van tablets is zelfs met 14 procentpunt gestegen: 56% van de Vlamingen beschikt over een tablet binnen hun huishouden. Hiermee blijft Vlaanderen wel in het spoor van bijvoorbeeld Nederland (ook 56%).

Als we kijken per leeftijdscategorie, komen enkele opvallende bevindingen naar boven. Zo zien we dat smartphones hun piek hebben bij de jongere segmenten (acht op tien Vlamingen van 15 tot 39 jaar bezitten een smartphone), terwijl tablets een meer verspreide adoptiecurve vertonen (met een piek bij Vlamingen tussen 40 en 49 jaar). Smartphones zijn dus duidelijk gelinkt met jongeren, terwijl tablets ook bij oudere generaties aanslaan. Verschillende oorzaken liggen aan de basis van dit verschil. Een eerste verklaring is het feit dat jongeren vaak gedwongen keuzes moeten maken. Elk toestel kopen dat ze willen, ligt vaak niet binnen hun financiële mogelijkheden. Daarom kiezen jongeren vaak maar voor twee toestellen. Het centrale scherm is de laptop (negen op tien Vlamingen tussen 15 en 39 jaar bezit een laptop), vaak met de smartphone als mobiel verlengstuk. Een tablet hoort minder vaak tot hun pakket, omdat dit toestel voor hen minder toegevoegde waarde biedt ten opzichte van hun laptop of smartphone. Voor de iets oudere generatie is de tablet echter een ideaal toestel om op verkenning te gaan in de digitale wereld. Een tablet vinden ze vaak intuïtiever dan een laptop; het grotere scherm is dan weer een voordeel ten opzichte van een smartphone. Niet onbelangrijk: tablet bezitters hebben vaak ook kinderen jonger dan 10 jaar, waarvoor steeds meer ouders een tablet verkiezen boven een laptop (bijvoorbeeld voor het spelen van educatieve games of filmpjes, het gebruik van platformen zoals Wanagogo van Studio 100, kinderliedjes via YouTube,…).

digiMeter 2014 - Adoptie Smartphones en Tablets in Vlaanderen

Opmerkelijk is dat een groot deel van de groei van smartphones bij de 60-plussers zit. Hier hoort wel de kanttekening dat deze generatie de smartphones daarom niet noodzakelijk op een ‘smart’ manier gebruiken. 16% van de smartphonebezitter ouder dan 60 zegt hun smartphone nooit te verbinden met het internet; bij de smartphonebezitters jonger dan 60 is dat slechts 3%. Een op zes van de 60-plussers met een smartphone gebruikt die smartphone dus als een gewone mobiele telefoon. Toch kunnen we stellen dat toegang tot internet steeds minder een kwestie van middelen is, maar meer een kwestie van vaardigheden en kennis rond digitale media. Uit de digiMeter studie kwam naar boven dat oudere generaties steeds vaker (mobiele) toestellen bezitten waarmee ze verbinding kunnen maken tot het internet, maar dat ze nog de competenties missen om die op een voor hen relevante manier toe te passen.

digiMeter 2014 - Evolutie in Adoptie Smartphones en Tablets in Vlaanderen

Jongeren zijn dus grote fans van smartphones. Acht op tien Vlamingen tussen 15 en 30 jaar heeft inmiddels een smartphone, wat een pak hoger is dan de 37% binnen dezelfde leeftijdsgroep die (ook) nog een gewone mobiele telefoon (of ‘dumbphone’) bezit. Welke invloed heeft dat op het vlak van telecommunicatie? Hoe verhoudt zich het gebruik van traditionele communicatie via het mobiele netwerk (bellen en sms’sen) tot het gebruik van applicaties zoals Skype, Facetime, WhatsApp, Facebook Messenger en Snapchat die gebruik maken van het internet (ook gekend als Over-The-Top (OTT) applicaties)? Wat opvalt, is dat de frequentie van versturen van sms’en positief gecorreleerd is met het versturen van berichten via OTT applicaties. Wie dagelijks berichten stuurt via apps zoals Facebook Messenger of WhatsApp, zal vaak ook nog dagelijks sms’en sturen. De OTT applicaties lijken dus op dit moment geen substitutie voor de traditionele sms, maar eerder een aanvulling erop. Dit wordt ook bevestigd door een studie door het BIPT. In landen zoals Nederland, waar vooral WhatsApp enorm populair is, zien we wel dat de traditionele sms zwaar te lijden heeft onder de opkomst van de alternatieve berichtendiensten.

Het dagelijks versturen van berichten is populairder bij jongeren dan bij oudere generaties. Vooral bij berichten via OTT-applicaties zien we een sterk contrast tussen de jongere en oudere generaties (zie onderstaande tabel). Opvallend is ook dat WhatsApp in Vlaanderen helemaal nog niet zo wijd gebruikt als bv in Nederland. De meest populaire berichtendiensten bij Vlaamse jongeren zijn Facebook Messenger en Snapchat.

digiMeter 2014 - Dagelijks gebruik messaging en telefonie op smartphone

Het bezit van tablets is minder gelinkt aan jongeren dan wat de algemene perceptie is. Ook als we kijken naar het gebruik van tablets is het opvallend dat de gebruiksfrequentie hoger is bij oudere generaties dan bij jongere generaties. De helft van de 30 tot 59-jarigen zegt dagelijks een tablet te gebruiken. Bij Vlamingen tussen en 15 en 30 jaar is dat 41%, en bij 60-plussers is dat 29%. Als we enkel kijken naar wie een tablet ter beschikking heeft, dan valt het op dat driekwart van de tabletbezitters ouder dan 60 hun tablet dagelijks gebruikt, wat iets hoger is dan bij 30 tot 59-jarigen (72%), en een pak hoger dan bij tabletbezitters tussen 15 en 30 jaar (59%).  Het is dus opmerkelijk dat de tablet een centralere rol lijkt te spelen bij oudere dan bij jongere tabletbezitters. Het bezit van een tablet is lager bij 60-plussers dan bij jongere leeftijdscategorieën, maar wie op oudere leeftijd een tablet bezit, lijkt daar ook vaker gebruik van te maken. Voor die generatie lijkt de tablet de sleutel te zijn om toegang te krijgen tot de digitale wereld, en kan het intuïtieve karakter van tablets helpen om de digitale kloof op het vlak van internetvaardigheden te dichten.

digiMeter 2014 - Dagelijks gebruik Tablets in Vlaanderen

De top-5  functies die dagelijks op een tablet uitgevoerd worden, zijn erg gelijkaardig tussen de verschillende leeftijdsgroepen. De volgorde is echter wel verschillend. Waar social media op de eerste plaats komt bij jongeren, zien we dat het lezen van e-mails voorop komt bij oudere generaties. Opmerkelijk is dat gamen op een tablet voor 30% van de tabletbezitters ouder dan 60 jaar een dagelijkse activiteit is, tegenover 23% bij de jongere generaties. Ook dit toont aan poorten kan openen voor een oudere generatie die tot nu toe enkel toegankelijk waren voor jongere generaties.

digiMeter 2014 - Top 5 tablet applicaties dagelijks gebruik

Bij smartphone-applicaties kunnen we gelijkaardige conclusies trekken als bij tablet. Wel zien we dat het belang van social media hier hoger is dan bij tablet. Op smartphone is dagelijks gamen  dan weer populairder bij de jongere generatie smartphonebezitters (24%) dan bij de oudere generaties (30 tot 59 jaar: 15% ; 60+: 7%), wat dus ook een verschil is in vergelijking met tablet.

digiMeter 2014 - Top 5 smartphone applicaties dagelijks gebruik

 

Sociale netwerken zijn voor jongeren dus erg belangrijke applicaties op hun mobiele toestellen. Dat zien we ook in de intensiteit waarmee ze sociale media gebruiken. Voor Facebook bijvoorbeeld zien we dat 64% van de jongeren met een account op dit sociale netwerk, minstens 1 uur per dag Facebook gebruiken. Dat is een pak hoger dan bij 30 tot 59-jarigen (33%) en 60-plussers (22%).

digiMeter 2014 - Minstens 1 uur Facebook per dag

Als we ten slotte kijken naar het betalen voor apps (zowel het aankopen van apps zelf als het uitvoeren van aankopen binnen een app), dan zien we dat meer tabletbezitters het afgelopen jaar betaald hebben voor tablet-applicaties, dan dat smartphonebezitters betaald hebben voor smartphone-apps. Dit geldt binnen elke leeftijdscategorie. Bovendien zien we dat de piek ligt tussen 30 en 50 jaar (zowel voor tablet als voor smartphone). Waar jongeren zoveel mogelijk op zoek gaan naar gratis manieren om media te consumeren, zien we dus dat de generatie tussen 30 en 50 jaar wel bereid is om te betalen.

digiMeter 2014 - Betalen voor Apps op tablet of smartphone