Sci-Hub, de Popcorn Time voor wetenschappelijke artikelen

Net als bij films en series komen ook academische papers vaak achter een betaalmuur terecht. En net als je bij films en series tools hebt als Popcorn Time die die betaalmuur omzeilen, kun je via Sci-Hub gratis full papers downloaden die normaal enkel beschikbaar zijn voor organisaties die de (hoge) jaarlijkse vergoeding aan de uitgeverij betalen.

Vanwaar dit initiatief? Uitgeverijen rekenen soms erg hoge vergoedingen aan om toegang te krijgen tot de artikelen uit de journals. Zo trok Harvard enkele jaren geleden al aan de alarmbel dat het op dat moment jaarlijks $3,5 miljoen betaalde aan abonnementen op journals. Harvard vroeg aan de eigen onderzoekers om zoveel mogelijk te publiceren in open-access tijdschriften. Ook andere universiteiten zoals Cornell hebben noodgedwongen moeten snoeien in de abonnementen op wetenschappelijke journals.

Wat daarbij vaak ook steekt, is dat die hoge kosten op zich niet ten goede komen van de onderzoekers zelf. Uitgeverijen zoals Elsevier en Sage betalen geen vergoeding aan de auteurs van artikels. Onderzoekers staan dus hun copyright af aan de uitgeverij, zonder daarvoor betaald te worden. Vaak bepaalt het journal ook dat het artikel nergens anders (gratis) ter beschikking mag worden gesteld. Zo kom je tot situaties waarin onderzoekers geen toegang hebben tot de paper van hun dichte collega’s als hun onderzoeksinstelling toevallig geen abonnement heeft op dat tijdschrift. Ook het peer-to-peer reviewsysteem, waarbij papers worden beoordeeld door mede-onderzoekers, gebeurt volledig op vrijwillige basis.

Vroeger werden toegangscodes tot betalende journals al geruild tussen onderzoekers uit verschillende onderzoeksinstellingen. Een studente uit Kazachstan, Alexandra Elbakyan, nam dit principe een stuk verder en richtte Sci-Hub op. Via Sci-Hub kun je vrijwel elk artikel gratis downloaden die normaal achter betaalmuren zitten. Sci-Hub werkt via twee systemen. In de eerste plaats zoekt het in de database van piratensite LibGen of het artikel daar niet beschikbaar is. Is dat niet het geval, dan omzeilt Sci-Hub zelf de betaalmuur van de uitgeverij om het artikel daar op te halen (waarna het de paper meteen ook toevoegt aan de LibGen-database). Hiervoor kan Sci-Hub rekenen op accesscodes die sympathiserende onderzoekers ter beschikking stellen.

Je hoeft trouwens niet telkens naar de website van Sci-Hub te surfen om een paper te downloaden. Het volstaat om de URL van Sci-Hub (op dit moment sci-hub.io) te plakken volgens dit stramien: http://journalnaam.com.sci-hub.io/artikelcode. Zo kun je in real time de betaalmuur omzeilen.

Dat uitgeverijen hier niet gelukkig mee zijn, is niet te verwonderen. In oktober 2015 gaf een rechtbank in New York Elsevier gelijk, en moest de website van Sci-Hub (toen nog Sci-Hub.org) gesloten worden. Een uitspraak die doet denken aan rechtzaken tegen Popcorn Time, en met dezelfde uitkomst: Sci-Hub verhuisde gewoon naar een ander domein (.io) waarop rechtbanken in de VS geen jurisdictie hebben.

Advertenties

Steeds meer mogelijkheden voor mobiel betalen

Amerikaanse gebruikers van Facebook Messenger kunnen sinds kort via de messaging app geld overmaken aan hun vrienden. Volgens Facebook wordt het versturen van geld even gemakkelijk als het sturen van een bericht. Facebook is zeker niet de eerste die zich op de markt van mobiel betalen stort, maar kan wel rekenen op een grote gebruikersbasis (zo’n 500 miljoen maandelijkse gebruikers; minder dan de 700 miljoen gebruikers van die andere Facebook messaging app WhatsApp, maar een pak groter dan de geschatte 200 miljoen gebruikers van Snapchat). De dienst is gratis voor de gebruikers, maar Facebook ziet vooral een mogelijkheid om op die manier heel waardevolle data te bekomen van zijn gebruikers, namelijk over de transacties die de gebruikers uitvoeren.  Nu is de toepassing vooral nog gericht op “peer-to-peer” betalingen (betalingen tussen gebruikers), maar bedoeling is om dit verder uit te breiden naar e-commerce. Zo werkt Facebook samen met Stripe om een Buy-button te lanceren. Op die manier zouden gebruikers snel een item uit een Facebook-advertentie kunnen kopen, zonder het platform te verlaten. De data die Facebook op die manier verzamelt, kan van grote waarde zijn voor adverteerders.   Het is voorlopig nog niet gekend wanneer deze dienst buiten de VS beschikbaar zal zijn.

Dit initiatief van Facebook doet erg veel denken aan SnapCash van Snapchat. Ook Snapcash laat gebruikers toe om heel eenvoudig geld toe te voegen aan een berichtje naar je vrienden. Andere gelijkaardige “peer-to peer payment apps” in de VS zijn Venmo en Dwolla. In Vlaanderen zijn er voorlopig weinig gelijkaardige (succesvolle) apps. Wel kunnen klanten bij BNP paribas Fortis bijvoorbeeld gebruik maken van Easy Transfer om snel geld over te schrijven naar je vrienden. Een andere mogelijkheid is het gebruik van de Bancontact-app. Deze werkt op basis van QR-codes. Je geeft een bedrag in, de app genereert een QR-code, de ontvanger scant de code in, en de betaling is uitgevoerd.

Mobiel betalen via de Bancontact-app (bron afbeelding: http://www.zdnet.be/nieuws/155620/bancontact-laat-je-betalen-met-je-smartphone/)
Mobiel betalen via de Bancontact-app (bron afbeelding: http://www.zdnet.be/nieuws/155620/bancontact-laat-je-betalen-met-je-smartphone/)

Naast het versturen van geld naar andere gebruikers, duiken steeds vaker “mobile wallets” op die je in staat stellen om effectief aankopen uit te voeren via je smartphone. De meest gekende is veruit Apple Pay. Deze is pas gelanceerd in oktober 2014, maar is nu al het meest besproken mobiel betaalsysteem. Concurrenten als Google Wallet bestaan al veel langer, maar hebben nooit de buzz kunnen creëren als Apple Pay. In Vlaanderen komen de eerste kleine initiatieven van de grond. Zo kun je met SEQR mobiele betalingen uitvoeren in onder andere vestigingen van de Colruyt-groep en McDonalds. Visa heeft ook aangekondigd om nog in 2015 mobiel betalen mogelijk te maken in België. In een eerste fase zal contactloos betalen met de Visa-kaart gelanceerd worden (waarbij het volstaat om de Visa-kaart in de buurt van een terminal te houden), in een latere fase zal betaling ook mogelijk zijn via de smartphone-app van Visa. België loopt trouwens achterop op het vlak van contactloos betalen. In Nederland is contactloos betalen stilaan ingeburgerd (de bankkaarten van grootbanken in Nederland zijn in de meeste gevallen uitgerust met NFC), en bij de Londense metro kennen ze piekmomenten van 500.000 contactloze betalingen per dag met Visa.

Het grote voordeel van mobile wallets is vooral gebruiksgemak; niet alleen gaat betalen via smartphone sneller dan bij betalen via cash of bankkaart, maar je kunt ook alle kaarten (zowel bankaarten als voordeel- en klantenkaarten) centraliseren in 1 app/toestel. Het stelt de gebruiker ook in staat om gemakkelijk over alle info te beschikken van je laatste aankopen. De grootste drempel om over te gaan naar mobiele betalingen blijft de veiligheid. Berichten rond gelekte data uit iCloud of uit sociale media als Snapchat creëren een gevoel van onveiligheid rond mobiel betalen. Het mag dan ook niet verbazen dat veiligheid en privacy een erg belangrijk deel uitmaken van de persberichten bij lanceringen van mobiele betaalsystemen: bij Snapcash hamerde Snapchat op de betrouwbaarheid van hun partner Square, bij de lancering van Apple Pay bevatte bijna elk paragraaf van hun persbericht een verwijzing naar de beveiligingen achter het systeem, en ook ruim de helft van het persbericht van Facebook ging over de veiligheid van de transacties. In tegenstelling tot die negatieve percepties, zijn mobiele betalingen echter beter beveiligd dan transacties via bankkaart.

Snapchat en online betalen: een gevaarlijke combinatie?

Snapchat, de messaging-app waarmee je foto’s en video’s kunt sturen die enkele seconden na ontvangst alweer verdwijnen, heeft een toepassing toegevoegd waarmee je snel kunt geld overschrijven naar je vrienden. Die functie heet toepasselijk Snapcash, en het werkt heel simpel: je typt in een bericht een $-teken (de functie is momenteel enkel beschikbaar in de VS) gevolgd door een bedrag, er verschijnt een groene bevestigingsknop, en als je daarop drukt wordt het bedrag verstuurd naar de ontvanger. Die moet het geld binnen de 24 uur aanvaarden, anders wordt het bedrag teruggestort naar de verzender. Gemakkelijk als je na een avondje stappen de rekening wil splitsen, de kost van een taxirit wil delen, of iemand snel dat broodje wil terugbetalen als je geen cash of bankkaart bij je hebt.

Snapcash interface

Om gebruik te kunnen maken van Snapcash moet je ouder zijn dan 18, een bankkaart koppelen aan je Snapchat-account, en dus in de Verenigde Staten wonen. Het systeem op zich is zeker boeiend, en kadert in de opmars van mobiele betalingen. Bekendste voorbeelden zijn Apple Pay en Google Wallet, maar ook Venmo is zeker een belangrijke speler op de markt.

Venmo is momenteel enkel beschikbaar in de VS; een uitbreiding naar Europa staat zeker op het To Do-lijstje van Venmo, maar de strengere regulering en privacy-wetgeving maken de oversteek minder evident. Venmo is er erg populair, vooral bij jonge twintigers. Illustratief hiervoor is dat Venmo zelfs al een courant werkwoord is geworden (“just Venmo me”), net zoals dat bijvoorbeeld ook al met Google, Facebook en Skype gebeurde (“ik zal dat even googlen” in plaats van “ik zoek dat even online op”). Exacte gebruikerscijfers zijn er niet, maar in het derde kwartaal van 2014 werd er voor $700 miljoen verhandeld via Venmo. In de VS alleen dus. Venmo, dat overgekocht is door PayPal, wat op zijn beurt eigendom is van eBay, maakt van mobiel betalen ook een sociale gebeurtenis. Je kunt teksten en foto’s toevoegen aan je betaling, maar je kunt ook andere personen in je bericht taggen die in principe niets te maken hebben met de betaling. Handig als je bijvoorbeeld een betaling doet namens een groep personen. Het meest frappante is dat de transacties die je uitvoert, ook zichtbaar zijn in een soort ‘newsfeed’ bij je vrienden (weliswaar zonder de bedragen; enkel bij transacties waar je rechtstreeks bij betrokken bent, krijg je het bedrag te zien). Voor buitenstaanders een onbegrijpbaar fenomeen (wie wil er nu delen dat hij net de huur heeft gedeeld met zijn huisgenoot), maar de gebruikers vinden dit heerlijk.

venmo

Snapcash zou volgens een gelijkaardig principe werken. Maar heeft het ook evenveel kans op slagen? Op zich heeft Snapchat zeker een aardig gebruikerspotentieel (ongeveer 30 miljoen gebruikers in de VS, voornamelijk jonger dan 30), maar Snapcash heeft zeker enkele nadelen ten opzichte van bijvoorbeeld Venmo. Zo is Snapchat begin dit jaar getroffen door een zware hack (waarbij telefoonnummers en bijhorende accountnamen van 4,6 miljoen gebruikers gelekt werden), en was er in oktober het beruchte lek vanuit third party apps zoals SnapSave waarbij zo’n 200.000 Snapchat-foto’s gelekt werden (werd al snel omgedoopt tot “The Snappening“, naar analogie met “The Fappening“, waarbij iCloud-foto’s van celebrities gelekt werden). Is Snapchat dan wel een geschikt platform voor delicate taken zoals het uitvoeren van betalingen? Bij Snapchat klinkt het dat ze voor Snapcash samenwerken met Square, die ‘tonnen ervaring‘ hebben op het vlak van veilige mobiele betalingen:

We set out to make payments faster and more fun, but we also know that security is essential when you’re dealing with money. Square has a ton of experience in this area and our teams have been hard at work to make Snapcash a great experience for everyone.

snapcash-meme Dolly

Naast de problematische veiligheidsissues, zijn er nog andere kritieken te horen. Snapchat is vooral berucht door de naaktfoto’s die tieners naar elkaar sturen. Door de introcuctie van Snapcash lijkt het alsof Snapchat nu het betalen voor naaktfoto’s wil bevorderen.

Snapcash tweet Efawcett7

 

Over het succes van dit initiatief zijn er op zijn minst dus nog enkele vraagtekens te plaatsen. Snapchat zelf zal hier ook geen geld aan verdienen. Toch niet rechtstreeks. Snapcash is gratis voor de gebruikers (er moeten geen transactiekosten betaald worden), maar Snapchat hoopt wel op die manier meer data te krijgen over zijn gebruikers. Zo wil Snapchat aantrekkelijker worden voor adverteerders, nu het in oktober te kennen heeft gegeven dat ze inkomsten willen genereren uit advertenties.

BitTorrent, voorvechter van het gratis internet, wil Crowdfunding en Paywall implementeren

BitTorrent, het bedrijf achter de gelijknamige protocol en software om (illegaal) bestanden te delen en te downloaden (denk aan bv The Pirate Bay die de BitTorrent protocol gebruikt), wil nu geld vragen voor enkele van zijn diensten.

De naam BitTorrent kan op twee entiteiten slaan: BitTorrent.org en BitTorrent.com.

BitTorrent.org is het ‘open source’ gedeelte, waar de programmeurs naar hartelust hun eigen programma kunnen schrijven volgens het BitTorrent protocol.

BitTorrent.com is de commerciële toepassing van het protocol, meer gericht naar de eindgebruikers (consumenten) van het product. BitTorrent.com is dus gewoon 1 van de vele clients die draaien op het BitTorrent protocol (net als bv The Pirate bay een andere client is die op de BitTorrent protocol draait).

Maar beiden hebben wel dezelfde oorsprong. De BitTorrent protocol (BitTorrent.org) is ontwikkeld door Bram Cohen in 2001, en hij stond ook mee aan de wieg van de ‘officiële’ BitTorrent client (BitTorrent.com), en zit er nu nog steeds in het management team.

Deze blogpost gaat over het bedrijf BitTorrent.com, en hoe deze voorvechters van het “gratis internet” allerlei manieren aan het uitzoeken zijn om hun gebruikers toch te doen betalen.

Nu is het al zo dat BitTorrent vooral zijn geld haalt uit betalende klanten (voor $20 per jaar (per device), krijg je snellere downloads, is de software ad-free, is er een automatische virus-detectie, krijg je toegang tot een HD-player die de meeste video-formaten afspeelt, en kun je gemakkelijk files converteren naar formaten voor je mobiele devices). Van de 170 miljoen gebruikers, zijn er momenteel 2 miljoen betalende gebruikers.

BitTorrent wil nu 2 initiatieven lanceren om meer geld binnen te krijgen:

1/ Crowdfunding voor een fictiereeks (“Children of the Machine“): in december brengt BitTorrent de pilootaflevering van deze serie uit (nu al zijn er enkele trailers beschikbaar). Daarna wil het bedrijf via crowdfunding geld inzamelen om de overige 8 afleveringen van de reeks te maken (ze mikken op 250.000 gebruikers die elk $9,95 betalen). Zoals NRCQ terecht opmerkt: “Een serie die, ironisch genoeg, na verschijnen waarschijnlijk direct gratis op illegale torrentsites zal worden aangeboden.”

2/Betaalmuur voor sommige content: BitTorrent is aan het onderhandelen met partners uit de muziek-business om bepaalde content te verspreiden achter een paywall. Het is de artiest zelf die beslist of er een paywall komt, en hoeveel een download kost (BitTorrent zal hier een percentage als fee op claimen). Momenteel zijn er nog geen namen gekend van artiesten die in dit model zouden instappen.
BitTorrent heeft in het verleden al geëxperimenteerd met betalende content, maar is daar toen in gefaald. Het BitTorrent Entertainment Network, opgericht in 2007 en opgedoekt in 2008, werkte samen met Hollywoodproducers om series en films via een betaalmodel te verspreiden. Volgens BitTorrent zelf lag de prijs per download echter veel te hoog toen, en was dat de reden dat het project gefaald heeft.